Pakiet paliwowy rok po zmianie przepisów. Najważniejsze jest przeznaczenie paliwa

Pakiet paliwowy

Jednym ze sztandarowych przedsięwzięć legislacyjnych ubiegłego roku było wprowadzenie tzw. pakietu paliwowego, czyli ustawy z dnia 7 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1052 z późn. zm.). Zmieniła ona również ustawę o podatku akcyzowym oraz Prawo energetyczne. Wprowadzone regulacje miały na celu ograniczenie nieprawidłowości występujących w obrocie paliwami silnikowymi, głównie olejem napędowym, w zakresie podatku od towarów i usług. Istota tych zmian polegała na powiązaniu regulacji zawartych w powyższych ustawach oraz wprowadzeniu tzw. przyśpieszonej płatności podatku VAT.

Po wejściu w życie nowych przepisów nabywca wewnątrzwspólnotowy paliw silnikowych, którymi obrót lub których produkcja wymaga koncesji, oprócz obowiązku zapłaty akcyzy i opłaty paliwowej, ma obowiązek uiszczenia podatku VAT w terminie 5 dni od odbioru paliwa oraz wykazania tego podatku w deklaracji VAT 14. Dopiero w dalszej kolejności nabywca wewnątrzwspólnotowy rozlicza podatek na ogólnych zasadach, czyli może skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego. 

Nieprawidłowości w zakresie przywozu do kraju paliw silnikowych związane były często z wykorzystaniem usługowych składów podatkowych oraz zarejestrowanych odbiorców. Podmioty te dokonywały nabyć wewnątrzwspólnotowych paliw silnikowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, na rzecz innych podmiotów, płacąc akcyzę i opłatę paliwową. Jako że nie byli oni podatnikami VAT, nie ponosili w tym zakresie żadnej odpowiedzialności. Tymczasem ci, którzy ten status posiadali, uchylali się od zapłaty należnego podatku. 

Żeby temu zaradzić, do ustawy o podatku akcyzowym wprowadzono zapis, iż takie nabycie możliwe jest pod warunkiem, że podmiot, na którego rzecz jest ono dokonywane jest właścicielem nabywanego paliwa, posiada koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą w rozumieniu Prawa Energetycznego oraz przekaże NIP poprzedzony kodem PL użyty na potrzeby podatku VAT. Ponadto w opisanej wyżej sytuacji prowadzącemu skład podatkowy, jak i zarejestrowanemu odbiorcy nadano status płatnika podatku VAT, zobowiązanego do jego poboru i odprowadzenia do budżetu w terminie 5 dni od odbioru paliwa.

Skutki wprowadzonego pakietu paliwowego 

Powyższe regulacje szybko przyniosły zamierzony efekt. Dochody budżetowe z tytułu podatku VAT od paliw silnikowych zauważalnie wzrosły, co świadczy o tym, że nowe przepisy przyczyniły się do ograniczenia nieprawidłowości w powyższym zakresie.

Jednak to nie wszystko. Równie szybko bowiem okazało się, że po wejściu w życie nowych regulacji resort finansów przyjął ich rygorystyczną wykładnię. Jego bowiem zdaniem, powyższe przepisy powinny mieć zastosowanie nie tylko do kupowanych i wprowadzanych do obrotu w kraju paliw silnikowych, ale również do sytuacji, gdy przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego są oleje napędowe przywożone do Polski jedynie w celu ich przerobienia np. na olej smarowy, a następnie wywozu tak uzyskanego produktu z kraju. 

W przekonaniu Ministra Finansów przystosowanie olejów napędowych do napędu silników spalinowych decyduje generalnie o ich przeznaczeniu do użycia do napędu silników spalinowych. Oleje napędowe bez względu na to, do czego zostaną wykorzystane, są więc paliwami silnikowymi, również w przypadku, gdy mają zostać wykorzystane do produkcji olejów smarowych czy preparatów smarowych. 

Podmiot sprowadzający w powyższej sytuacji olej napędowy powinien według organów podatkowych posiadać wspomnianą wyżej koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą (OPZ), pomimo że taka działalność nie podlega koncesjonowaniu oraz zobowiązany jest zapłacić „przyśpieszony” VAT.

Takie stanowisko zajęto w kilku indywidualnych interpretacjach podatkowych wydanych przez Ministra Finansów, np. z dnia 06.12.2016 r. nr 1061-IPTPP2.4512.374.2016.2.JS oraz z dnia 24.11.2016 nr 0461-ITPP3.4512.581.2016.1.APR.

Co na to sądy? 

Niedawno pojawiły się pierwsze wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, w których zakwestionowano stanowisko Ministra Finansów (wyrok z dnia 22.06.2017 r. sygn. akt I SA/Łd 376/17 oraz z dnia 21.06.2017 r. sygn. akt I SA/Gd 443/17). 

W orzeczeniach tych sąd zakwestionował stanowisko organów podatkowych w zakresie uznania, że w analizowanej sytuacji mamy do czynienia z paliwem silnikowym. Sąd stwierdził, że skoro ustawa o podatku VAT nie definiuje tego pojęcia, a Prawo energetyczne posługuje się sformułowaniem „paliwa ciekłe”, to przy interpretowaniu art. 103 ust. 5a Ustawy VAT, należy przyjąć definicję przewidzianą przez art. 86 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym. Zgodnie z tym przepisem paliwami silnikowymi są wyroby energetyczne przeznaczone do użycia, oferowane na sprzedaż lub używane do napędu silników spalinowych. 

Zatem skoro ustawodawca posłużył się powyższym pojęciem, to należy uznać, że jego celem było objęcie regulacjami pakietu paliwowego olejów napędowych przeznaczonych wyłącznie do napędu silników spalinowych. Sąd stwierdza, że przez przeznaczenie rozumie się praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowane, któremu dana rzecz służy. Przeznaczenia nie należy rozumieć jako hipotetycznej, czy też potencjalnej możliwości wykorzystania danego wyrobu, ale jako zamiar wykorzystania wyrobów do określonych celów.

Z powyższych rozważań wynika, że skoro nabywany wewnątrzwspólnotowo olej napędowy poddawany jest w kraju przerobowi na olej smarowy, nie można go uznać za paliwo silnikowe, a w konsekwencji nie podlega on rygorom pakietu paliwowego, w tym przepisowi art. 103 ust. 5a Ustawy VAT, nakazującemu zapłatę podatku w terminie 5 dni od dnia jego odbioru.

Należy podkreślić, że te pierwsze precedensowe orzeczenia sądów stanowią nadzieję dla tych podatników, którzy pozostają obecnie w toczących się sporach z organami podatkowymi, włącznie z tymi, których pozbawiono zezwolenia na prowadzenia składu podatkowego.

Jednak spór w zakresie pakietu paliwowego nie ogranicza się jedynie do kwestii pojęcia „paliw silnikowych”. Równie istotne jest zrozumienie:

  1. Jaką rolę w procesie stosowania pakietu paliwowego w podatku VAT ma koncesja na obrót paliwami oraz…
  2. czy w ogóle występuje nabycie wewnątrzwspólnotowe w kontekście tego pakietu i jego skutków w VAT.

Na te pytania odpowiadamy w części 2. artykułu: Pakiet paliwowy rok po zmianie przepisów. Najważniejsze jest przeznaczenie paliwa cz.2

Paweł Kaczmarek

przycisk_jpk_2

Zapraszamy do oglądania i subskrypcji nowej serii wideokomentarzy!

Karol prawi - odc. 6

Zobacz także

Nasi eksperci wyróżnieni za działalność na rzecz edukacji podatkowej!

- Czytaj więcej -

Skomentuj