Kolejna rewolucja w cenach transferowych ostatecznie przyjęta

O cenach transferowych wciąż głośno. Nowelizacja ustawy z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w 1 stycznia 2017 r., istotnie zmieniła obowiązki dokumentacyjne, znacząco rozszerzając zakres danych i informacji wymaganych w dokumentacji podatkowej. Podatników, którzy ledwie zdążyli się przystosować do nowych wymogów dokumentacyjnych, czeka kolejne zaskoczenie. Niecałe dwa lata po przeprowadzeniu pierwszej rewolucji, ustawodawca wprowadza kolejne istotne zmiany.

Zapowiadane zmiany w cenach transferowych zatwierdzone przez Prezydenta.

29 października 2018 r. przekazano Prezydentowi RP do podpisu ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw.

14 listopada 2018 r. nowelizacja ustaw podatkowych została podpisana przez Prezydenta RP. Nowela wprowadza szereg zmian, w szczególności w zakresie cen transferowych, obowiązujących już od 1 stycznia 2019 r.

Uchwalone zmiany w ww. ustawach stanowią kompleksowe podejście do tematu cen transferowych. Do obu ustaw zostały wprowadzone bowiem odrębne rozdziały poświęcone wyłącznie tej kwestii (w ustawie o PIT jest to rozdział 4b, a w ustawie o CIT – rozdział 1a).

Co nowego tym razem?

Najważniejsze zmiany dotyczą obowiązujących progów i kryteriów decydujących o obowiązku tworzenia dokumentacji z podmiotami powiązanymi.

Poniżej prezentujemy kluczowe – w naszej ocenie – nowości:

  1. Zmiana progów dokumentacyjnych.
    Progi dokumentacyjne zostały ustalone na stałym poziomie uzależnionym od rodzaju transakcji wynoszącym 2 mln lub 10 mln zł (obecnie obowiązuje próg podstawowy 50.000 EUR zwiększający się w zależności od poziomu przychodów podatnika). W przypadku transakcji przeprowadzonej z podmiotami z tzw. rajów podatkowych próg został podniesiony do 100.000 zł (obecnie wynosi 20.000 EUR).
  2. Zmiana zakresu dokumentacji.
    Podmioty, które przekroczą w 2018 r. wskazane wyżej progi transakcyjne, będą zobowiązane do opracowania dokumentacji obejmującej analizę danych porównawczych (poza kilkoma wyjątkami wskazanymi wprost w ustawie). Do tej pory, obowiązek opracowania analiz ciążył wyłącznie na podmiotach, które osiągnęły w poprzednim roku podatkowym przychody lub koszty na poziomie co najmniej 10.000.000 EUR.
  3. Obowiązek sporządzania grupowej dokumentacji (masterfile) ustalany według nowych zasad:
    Podmioty, które spełnią łącznie dwie przesłanki, tj.:
    a) są obowiązane do sporządzenia dokumentacji lokalnej,
    b) należą do grupy kapitałowej, dla której sporządzane jest skonsolidowane sprawozdanie finansowe, a skonsolidowane przychody przekroczyły w poprzednim roku obrotowym kwotę 200.000.000 zł lub jej równowartość,
    zobowiązane są do dołączenia grupowej dokumentacji cen transferowych, sporządzonej za rok obrotowy, w terminie do końca dwunastego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego.
  4. Brak obowiązku sporządzania dokumentacji dla transakcji krajowych
    W wyniku zgłaszanych uwag, na etapie konsultacji publicznych Ustawodawca postanowił wyłączyć z obowiązku dokumentacyjnego transakcje krajowe w przypadku, gdy transakcje zawierane są wyłącznie przez podmioty mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terenie Polski w dokumentowanym roku podatkowym, pod warunkiem, że podmioty te nie korzystają ze zwolnień przewidzianych w ustawie oraz – co istotne – nie poniosły straty podatkowej.
  5. Dopuszczenie innych metod wyceny transakcji:
    Ustawodawca dopuścił poza metodami standardowymi (porównywalnej ceny niekontrolowanej, ceny odprzedaży, rozsądnej marży (koszt plus), marży transakcyjnej netto, podziału zysku), także inną metodę wyceny – najbardziej odpowiednią w okolicznościach danej transakcji lub innej czynności.
  6. Wprowadzenie elektronicznego formularza TP-R.
    Nowelizacja wprowadza nowy, obszerny formularz TP-R w wersji elektronicznej zastępujący dotychczasowe sprawozdanie CIT/TP lub PIT/TP. Sporządzone sprawozdanie będzie wnikliwie opisywać transakcje dokonywane pomiędzy podmiotami powiązanymi. Ustawa określa bowiem szczegółowo obligatoryjne elementy, które mają zostać zawarte w nowym sprawozdaniu.
  7. Safe harbours – bezpieczny narzut dla usług o niskiej wartości dodanej na poziomie min. 5% dla świadczenia usług i maksymalnie 5% w przypadku ich nabywania.
  8. Nowe uprawnienia dla organów podatkowych.
    Od 1 stycznia 2019 r. w przypadku uznania przez organ podatkowy, że w danych okolicznościach podmioty niepowiązane nie zrealizowałyby danej transakcji lub zrealizowałyby inną transakcję lub inną czynność, organ określi dochód (stratę) podatnika bez uwzględniania transakcji kontrolowanej, a w przypadku gdy jest to uzasadnione, określi dochód (stratę) podatnika z transakcji właściwej względem transakcji kontrolowanej (tzw. nierozpoznanie transakcji kontrolowanych lub ich recharakteryzacja).

Więcej o zmianach w obszarze cen transferowych można przeczytać tutaj.

Wpływ zmian na sytuację podatników

Intencje Prawodawcy do uproszczania skomplikowanych regulacji w zakresie cen transferowych, harmonizacja polskich przepisów podatkowych do najnowszych Wytycznych OECD[1] oraz dążenie do uszczelniania systemu podatkowego należy niewątpliwie ocenić pozytywnie. Wprowadzone zmiany spowodują, że obowiązkami dokumentacyjnymi będzie objęta zdecydowanie mniejsza niż dotychczas liczba podmiotów. Kluczową korzyścią dla podatników jest zmiana obecnie obowiązujących progów dokumentacyjnych oraz zapis o braku obowiązku dokumentowania transakcji krajowych, przy spełnieniu wymagań przewidzianych ustawą. Ponadto, wartym uwagi jest umożliwienie stosowania przez podatników metod niepodatkowych jako metod szacowania cen transferowych. Istnieje jednakże związane z tym ryzyko, iż zastosowanie alternatywnych metod wyceny transakcji lub innej czynności może zostać zakwestionowane przez organy podatkowe. Określając wysokość dochodu (straty), organ podatkowy stosuje metodę przyjętą przez podatnika, chyba że zastosowanie innej metody jest bardziej odpowiednie w danych okolicznościach, uwzględniając w szczególności warunki, jakie zostały ustalone lub narzucone pomiędzy podmiotami powiązanymi, dostępność informacji niezbędnych do prawidłowego zastosowania metody oraz specyficzne kryteria jej zastosowania.

Od nowego roku podatnicy zobowiązani będą do składania bardziej szczegółowego niż dotychczas formularza – TP-R, którego celem będzie łatwiejsze identyfikowanie potencjalnych obszarów ryzyk podatkowych przez organy podatkowe, a co za tym idzie – umożliwienie organom podatkowym bardziej precyzyjnego typowania podmiotów do kontroli.

Pozostając w temacie kontroli, należy wspomnieć o sygnalizowanym już wcześniej nowym uprawnieniu organów podatkowych – w przypadku uznania, iż dana transakcja lub inna czynność nie zostałaby zrealizowana przez podmioty niepowiązane lub dokonana w inny sposób niż przedstawiony przez podatnika – określenie dochodu (straty) podatnika nastąpi bez uwzględniania transakcji kontrolowanej. Celem powyższego wydaje się być dążenie przez organy podatkowe do uszczelniania systemu podatkowego, co oczywiście jest pozytywnym kierunkiem niniejszej regulacji, jednakże nasuwa się istotne pytanie, czy organy nie będą zbyt często korzystać ze wskazanego uprawnienia, utrudniając tym samym podatnikom rozliczenia podatkowe, a co za tym idzie, (wbrew przyjętym celom nowelizacji) wydłużać postępowania podatkowe. Pierwsze kontrole podatkowe i decyzje organów niewątpliwie odpowiedzą na to pytanie.

[1] 10 lipca 2017 r. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (zwana dalej: „OECD”) opublikowała zaktualizowane „Wytyczne w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw międzynarodowych i administracji podatkowych”

Michał Sojka

Michał uczestniczy w realizacji projektów z zakresu cen transferowych. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie kierunek: prawo oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, gdzie ukończył studia podyplomowe na kierunku doradztwo podatkowe. Karierę zawodową rozpoczął w jednej z katowickich kancelarii doradców podatkowych, gdzie był odpowiedzialny m.in. za sporządzanie dokumentacji cen transferowych, opinii podatkowych oraz środków zaskarżenia od rozstrzygnięć organów podatkowych i sądów administracyjnych. Michał wspierał również oddziały zagraniczne PwC w zakresie audytu finansowego i doradztwa podatkowego. W 2018 roku dołączył do zespołu cen transferowych Grant Thornton

Zobacz także

Skomentuj