Wspólne przedsięwzięcie a VAT

W praktyce gospodarczej dość często spotkać się można z sytuacją, w której kilka podmiotów decyduje się wspólnie zrealizować jakieś przedsięwzięcie, na którym każdy z uczestników skorzysta. Przykładem może być wspólne wybudowanie infrastruktury, remont drogi dojazdowej itp. To proste rozwiązanie budzi jednak pewne wątpliwości podatkowe w zakresie rozliczenia podatku VAT.

Wzajemne świadczenie usług?

Jeszcze nie tak dawno sposób rozliczania wspólnego przedsięwzięcia dla celów VAT był przedmiotem sporu między podatnikami a organami podatkowymi. Fiskus stał bowiem na stanowisku, że w przypadku realizacji takiego przedsięwzięcia podmioty w nie zaangażowane są względem siebie usługodawcami i usługobiorcami i powinny rozliczenia kosztów wspólnego przedsięwzięcia dokonywać w oparciu o faktury. Powyższy pogląd opierał się na tym, że w związku z realizacją przedsięwzięcia można wyodrębnić beneficjenta świadczenia – podmiot, który z tego przedsięwzięcia odnosi określone korzyści. Skoro podmiot ten za te korzyści ponosi odpłatność (bo dofinansowuje to wspólne przedsięwzięcie), to mamy do czynienia z odpłatną usługą, która powinna zostać opodatkowana VAT (tak przykładowo: DIS w interpretacji nr: 0115-KDIT1-3.4012.274.2017.1.PB z dnia 29 sierpnia 2017 r.).

Brak beneficjenta usługi

Powyższy tok rozumowania pomijał jednak fakt, że tak naprawdę w związku z realizacją wspólnego przedsięwzięcia wszystkie zaangażowane podmioty są beneficjentami. Jeden z tych podmiotów (wybrany decyzją pozostałych) jest tym, który rozlicza się bezpośrednio z wykonawcami, a następnie obciąża kosztami pozostałych uczestników wspólnego przedsięwzięcia. Trudno zatem w tym przypadku mówić o odpłatności za usługę, skoro chodzi tylko o określony podział kosztów, a lider przedsięwzięcia jedynie przejmuje na siebie obowiązek ich rozliczenia. Ten lider nie jest usługodawcą – środki jakie otrzymuje, nie są wynagrodzeniem za usługę. Dlatego też tezy organów o opodatkowaniu rozliczeń między partnerami realizującymi wspólne przedsięwzięcie podatkiem VAT były uchylane przez sądy administracyjne (przykładowo wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt: I FSK 546/16).

Trudno nie zgodzić się ze stanowiskiem sądu i jego uzasadnieniem, co też zdaje się przełożyło na obecnie prezentowany pogląd przez fiskusa.

Więcej na temat opodatkowania można przeczytać tutaj.

Zmiana podejścia Fiskusa na słuszne

W ostatnio wydawanych interpretacjach organy podatkowe odchodzą od poglądu, że rozliczenie pomiędzy partnerami realizującymi wspólne przedsięwzięcie podlega opodatkowaniu VAT i potwierdzają, że przepływ gotówki między nimi nie stanowi wynagrodzenia za usługę i powinien być dokumentowany notą księgową, a nie fakturą. Przykładem stosunkowo świeżej interpretacji jest interpretacja z dnia 10 października 2018 r., nr: 0112-KDIL2-1.4012.452.2018.1.AS, w której wyraźnie podkreślono, że partycypacja kupującego i sprzedającego nieruchomość w kosztach budowy drogi na tej nieruchomości, nie stanowi zapłaty za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Czy można już mówić o utrwalonej linii interpretacyjnej? Biorąc pod uwagę, że korzystne stanowiska pojawiają się coraz częściej i wydaje się, że wynikają z implementowania rozstrzygnięć sądów administracyjnych – można taką tezę wysunąć.

W związku ze stanowiskiem organów o braku podatku VAT w przypadku rozliczenia wspólnego przedsięwzięcia między jego uczestnikami, które jest stanowiskiem jak najbardziej słusznym i zgodnym z przepisami, pojawia się wątpliwość co do podmiotów, które rozliczyły takie przedsięwzięcie w oparciu o faktury, uznając, że stanowi świadczenie usług. Niestety, u podatników, którzy nie posiadają interpretacji indywidualnej potwierdzającej możliwość odliczenia VAT z faktury otrzymanej od współpracującego podmiotu, takie prawo może być kwestionowane. Choć – powołując się na zasadę zaufania do organów podatkowych i wcześniej wydawane interpretacje – nie powinno. Praktyka jednak pokaże, jak do tego problemu będą podchodziły urzędnicy realizujący kontrole podatkowe.

Elżbieta Ślusarczyk

Elżbieta posiada ponad ośmioletnie doświadczenie w obszarze doradztwa podatkowego. Bierze udział głównie w projektach z zakresu bieżącego doradztwa podatkowego, audytów podatkowych oraz due diligence. Specjalizuje się w podatku od towarów i usług oraz w podatkach dochodowych. Doradca podatkowy. Absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, specjalność: strategie biznesu i polityka. Autorka publikacji dotyczących zagadnień podatkowych w prasie fachowej. W 2010 roku dołączyła do zespołu doradztwa podatkowego Grant Thornton

Zobacz także

Skomentuj