Organy potwierdzają możliwość korzystania z praw nabytych przy darowiznach sprzed 2018 roku

W znowelizowanych z początkiem bieżącego roku przepisach prawa podatkowego jednym z zagadnień budzących wiele kontrowersji były zmiany dotyczące amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nabytych w formie darowizny lub spadku.

W pierwszej kolejności Ministerstwo z rozmachem pozbawiło zarówno spadkobierców jak i obdarowanych prawa do amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze spadku czy też darowizny, uzasadniając, że czynności te wykorzystywane były do optymalizacji podatkowych (spadki również !!!). Po wielu dyskusjach i apelach przedsiębiorców jak i organizacji zrzeszających firmy rodzinne wprowadzono finalnie zmiany do owych regulacji, zgodnie z którymi:

  • w przypadku dziedziczenia – przywrócona została możliwość przeszacowania składników majątkowych do ich wartości rynkowej,
  • w przypadku darowizn – umożliwiona została kontynuacja odpisów amortyzacyjnych dokonywanych przez darczyńcę.

W rezultacie sytuacja spadkobierców nie uległa zmianie w stosunku do roku 2017 i lat wcześniejszych, co w mojej ocenie jest w pełni zasadne. Mając na uwadze cel wprowadzenia owych zmian, jakim było uszczelnienie systemu podatkowego przed działaniami optymalizacyjnymi, doszukiwanie się jakichkolwiek schematów optymalizacyjnych w procesie spadkobrania wydaje się jednak nieco absurdalne.

Obdarowani natomiast, zamiast możliwości przeszacowania, otrzymali możliwość kontynuacji amortyzacji dokonywanej wcześniej przez darczyńcę (czyli na zasadach zbliżonych do zasad obowiązujących przy przekształcenia własnościowych czy też aportach przedsiębiorstw).

Co więcej regulacje te – mimo ich wprowadzenia w trakcie bieżącego roku – obowiązują począwszy od 1 stycznia 2018 r. co oznacza, że wszelkie odpisy amortyzacyjne nie uwzględnione przy kalkulacji zaliczek na podatek w trakcie roku z uwagi na zmianę przepisów, będą mogły pomniejszyć podstawę opodatkowania w bieżącym roku.

Szerzej na temat tych kontrowersyjnych zmian i procesu ich łagodzenia pisaliśmy tutaj 

Co jednak z obdarowanymi, którzy otrzymali darowizny przed 2018 r.?

Brak przepisów przejściowych zmieniających zasady amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych budził równie wiele kontrowersji. Co bowiem z tymi, którzy darowizny otrzymali przed laty?

  • Czy z początkiem 2018 r. powinni skorygować wartość początkową środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych i zaliczać do kosztów uzyskania przychodu kwotę niezamortyzowaną w przeszłości przed darczyńcę?
  • Czy może powinni skorygować wartość początkową i zaliczać do kosztów uzyskania przychodu kwotę niezamortyzowaną w przeszłości przed darczyńcę pomniejszoną jednak o amortyzację dokonaną od darowizny do końca 2017 r.?
  • A być może nie korygować wartości początkowej od 2018 r. i zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu obliczone od tak ustalonej wartości odpisy amortyzacyjne?

Przy wprowadzaniu pierwotnych, jakże restrykcyjnych regulacji Ministerstwo uznało, iż będą one miały zastosowanie również do spadków i darowizn dokonanych przed 1 stycznia 2018 r., pozbawiając spadkobierców i obdarowanych możliwości dalszej amortyzacji.

Nieco inaczej kwestia ta została skomentowana przez Ministerstwo w momencie wprowadzania zmian łagodzących pierwotnie przyjęte regulacje. W jednym z komentarzy dla prasy Ministerstwo wyjaśniło, że nowe przepisy nie będą miały zastosowania do majątku nabytego (i oddanego do używania) przed 1 stycznia 2018 r., przywołując przy tym jakże istotną, a bardzo często zapominaną przez organy administracji państwowej konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych.

Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj.

Co więcej, podobne rozdwojenie jaźni mają również organy podatkowe, o czym przekonał się np. podatnik występujący z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, w której organ stanął na stanowisku, że od 1 stycznia 2018 r. obdarowany nie może zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które otrzymał w darowiźnie (interpretacja wydana przed wprowadzeniem zmian dotyczących możliwości kontynuacji amortyzacji przez obdarowanego, sygn. 0115-KDIT3.4011.36.2018.1.DB). Trudno zatem aby w takich warunkach inni podatnicy czuli się bezpiecznie i mieli poczucie pewności prawa.

Niemniej jednak światełko w tunelu jest i świeci coraz mocniej. Z początkiem miesiąca ukazała się bowiem interpretacja, która potwierdza stanowisko przedstawione przez Ministra Finansów, zgodnie z którym do darowizn sprzed 2018 r. zastosowanie powinny mieć regulacje obowiązujące do 31 grudnia 2017 r., tj. możliwość kontynuacji amortyzacji na dotychczasowych zasadach (sygn.0114-KDIP3-1.4011.397.2018.1.KS), powołując się na przywołaną już wcześniej zasadę ochrony praw nabytych.

Mając na uwadze wagę tego problemu, mamy nadzieję że to rozstrzygnięcie będzie przyczynkiem do wydania przez Ministra Finansów interpretacji ogólnej w tym zakresie – jeżeli nie z własnej inicjatywy to być może na wniosek. Na podstawie wydanych interpretacji mamy już bowiem podstawy aby wywodzić, że istnieją rozbieżności w stosowaniu przepisów prawa podatkowego, co jest konieczne aby taki wniosek został rozpatrzony.

 

 

Alicja Gaca

Alicja posiada ponad siedmioletnie doświadczeniew obszarze doradztwa podatkowego. Specjalizuje sięw zakresie analiz podatkowych, restrukturyzacji podmiotów i grup kapitałowych, transakcji na akcjachi udziałach oraz przygotowywania i wdrażania sukcesji biznesu. Absolwentka Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, specjalność: inwestycje kapitałowe i strategie finansowe przedsiębiorstw. Zaangażowana w działanie zespołu specjalistycznego do spraw firm rodzinnych i współautorka książki „Przyszłość mojej firmy”. Autorka publikacji dotyczących zagadnień podatkowych w prasie fachowej. W 2011 roku dołączyła do zespołu doradztwa transakcyjnego Grant Thornton.

Zobacz także

Skomentuj