Polityka administracji podatkowej a ceny transferowe

Ceny transferowe systematycznie stają się obszarem coraz większego zainteresowania administracji podatkowej, czego wyrazem są coraz bardziej pogłębione kontrole w tym obszarze przeprowadzane przez organy podatkowe, czy chociażby komunikaty wydawane przez Ministerstwo Finansów, iż kontrole w zakresie transakcji zawieranych z podmiotami powiązanymi mają zapewniać coraz większe źródło wpływów do budżetu. Aby tak się jednak stało, w parze za zmieniającym się prawem oraz śmiałymi zapowiedziami organów podatkowych, powinien iść wzrost kompetencji oraz dostęp do narzędzi przez organy podatkowe.

Zmiany, które zachodzą w krajowym prawodawstwie podatkowym w obszarze cen transferowych wynikają głównie z inicjatyw podejmowanych na szczeblu międzynarodowym, które mają na celu uszczelnienie systemów podatkowych w zakresie nieuzasadnionego transferu zysków pomiędzy przedsiębiorstwami z różnych jurysdykcji podatkowych (inicjatywa BEPS).

Aby osiągnąć powyższy cel, stworzone zostały międzynarodowe wytyczne odnoszące się do warunków realizacji oraz zasad kontroli kluczowych kategorii transakcji, które są wykorzystywane jako narzędzie do transferu zysków (np. transakcje odnoszące się do wartości niematerialnych i prawnych, transakcje finansowe, restrukturyzacje grup kapitałowych itp.), jak również standaryzuje się podejście do przygotowania dokumentacji cen transferowych. W Polsce kluczowym elementem zmian było wprowadzenie nowych wymogów dokumentacyjnych obowiązujących od 1 stycznia 2017 r.

 

Dowiedz się więcej o cenach transferowych >>  

 

Budowa kompetencji w obszarze cen transferowych

Strategia przyjęta przez organy podatkowe zakłada w pierwszej kolejności budowę silnych kompetencji na poziomie centralnym, tj. Ministerstwa Finansów oraz tzw. centrów kompetencyjnych działających przy UKS w Warszawie i US w Łodzi, odpowiedzialnych za typowanie podmiotów do kontroli, ustalanie kierunków działania mających na celu uszczelnienie systemu podatkowego, jak również udzielenie wsparcia merytorycznego organom podatkowym w trakcie kontroli. W ramach powyższych jednostek, kluczowe stanowiska powierzone zostały doświadczonym specjalistom wcześniej zatrudnionym w firmach doradczych. Przyjęty model działania jest wzorowany na innych jurysdykcjach podatkowych, w tym chociażby na Indiach lub Szwecji, gdzie zatrudnienie w szeregach administracji podatkowej najlepszych specjalistów z dziedziny cen transferowych umożliwiło skuteczne przeciwdziałanie transferowi zysków do innych państw.

Działania a faktyczne efekty

W mojej ocenie pierwsze efekty podjętych inicjatyw są już zauważalne. Głównym rezultatem zmian jest na pewno otwarcie Ministerstwa Finansów na dialog z podatnikami , którego wyrazem była organizacja przez Ministerstwo w kwietniu br. forum, w którym udział wzięli specjaliści z firm doradczych, przedstawiciele biznesu, jak również administracji podatkowej. Głównym celem organizacji powyższego przedsięwzięcia było omówienie najistotniejszych kwestii merytorycznych i problematyki związanej z obecnymi regulacjami, ale również poznanie głosu podatników i firm doradczych dotyczących preferowanej formy współpracy z Ministerstwem w przyszłości.

Innymi, bardziej wymiernymi efektami otwarcia Ministerstwa Finansów na głos podatników było niewątpliwie wydanie interpretacji ogólnych przepisów, których ocena sprawiała podatnikom największe trudności, czy chociażby wydłużenie terminów przygotowania dokumentacji cen transferowych za lata 2017-2018 w stosunku do terminów zdefiniowanych w ustawie CIT i PIT.

Podjęte inicjatywy stanowią dobry prognostyk na przyszłość, niemniej jednak nie są na pewno rozwiązaniem wszystkich problemów. Przykładowo, wydane dotychczas interpretacje ogólne stoją w sprzeczności z wydawanymi wcześniej przez KAS interpretacjami indywidualnymi, co niewątpliwie podważyło zaufanie podatników do organów podatkowych. Największym obecnym mankamentem jest jednak brak odpowiednich kompetencji i wiedzy merytorycznej wśród osób odpowiedzialnych za kontrole, a to właśnie ten aspekt wydaje się być kluczowy do sprawnego funkcjonowania systemu podatkowego. Wydaje się bowiem, że nawet najlepsze prawo podatkowe musi mieć odpowiednie wsparcie wśród kadry odpowiedzialnej za kontrolę jego egzekwowania. Jak wynika z moich obserwacji, powyższe prowadzi niejednokrotnie do mało merytorycznych dyskusji w trakcie kontroli dotyczących oceny rynkowości transakcji oraz nieuzasadnionych sporów kończących się w sądach. Aspekt ten był szczególnie podkreślany w trakcie wspomnianego wcześniej kwietniowego forum i określony jako największe obecne wyzwanie dla administracji podatkowej.

Zapowiadana od wielu lat rewolucja w zasadach organizacji administracji podatkowej w jednostkach odpowiedzialnych za kontrolę cen transferowych staje się powoli faktem. Dla podatników powyższe zmiany powinny być postrzegane w dwóch aspektach – z jednej strony zwiększeniu ulegnie niewątpliwie poziom partnerstwa we współpracy na linii podatnicy – organy podatkowe. Z drugiej strony, profesjonalizacja działań organów podatkowych niewątpliwie powinna stanowić dla podatników motywację do zarządzania obszarem cen transferowych w sposób eliminujący wszelkie ryzyka podatkowe.

Marcin Żmuda

Marcin posiada ośmioletnie doświadczenie w doradztwie w obszarze cen transferowych. Specjalizuje się w realizacji projektów w zakresie sporządzania dokumentacji cen transferowych, polityki cen transferowych i ustalaniu rynkowych warunków transakcji wewnątrzgrupowych. Ma również doświadczenie w realizacji projektów due diligence finansowo-podatkowych, projektów konsultingowych oraz audytów podatkowych.

Zobacz także

Skomentuj