Jak rząd Beaty Szydło próbuje ograniczać nadużycia w obszarze cen transferowych?

Fotolia_107355108_XS

Obszar cen transferowych od kilku lat jest przedmiotem wzmożonego zainteresowania polskich organów podatkowych, które próbują przeciwdziałać nieuczciwym praktykom podatkowym.

Skala nadużyć w obszarze cen transferowych jest trudna do oszacowania, jednakże transakcje z zagranicznymi podmiotami powiązanymi wskazywane są jako jedna z przyczyn niskich wpływów do budżetu z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Mimo, iż regulacje w zakresie cen transferowych wdrożono do polskiego prawa podatkowego w 2000 r. oraz pomimo zapowiedzi zwiększania liczby oraz szczegółowości kontroli przez kolejnych ministrów finansów rządów, trudno było zaobserwować jednak realne działania organów skarbowych w tym obszarze. Przyczyn takiego stanu należy upatrywać w niewystarczających kompetencjach organów kontrolujących oraz mało precyzyjnych regulacjach.

Nowe regulacje

W kwestii problemu dotyczącego regulacji, pod koniec ubiegłego roku Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o zmianie m. in. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Znowelizowane regulacje nakładają na podatników szereg nowych obowiązków w zakresie dokumentowania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, stanowiąc swoistą zapowiedź prawdziwej rewolucji w zakresie podejścia do weryfikacji rozliczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi. Przepisy wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Więcej o nowych zmianach w cenach transferowych pisaliśmy TUTAJ.

Kontrole podatkowe

Kolejnym krokiem ograniczającym proceder transferu zysków przez polskie przedsiębiorstwa za granicę, mają być wzmożone i szczegółowe kontrole w zakresie cen transferowych.

Minister Finansów Paweł Szałamacha w grudniu 2015 r. zapowiedział, iż weryfikacja cen transferowych w podmiotach powiązanych będzie w 2016 roku jednym z priorytetów administracji skarbowej. Już w lutym bieżącego roku, Minister Finansów opublikował dane dotyczące zakończonych postępowań w obszarze cen transferowych i zidentyfikowanych technik ustalania warunków transakcji w ramach grup kapitałowych skutkujących nie wykazywaniem dochodów, albo wykazywaniem dochodów niższych od tych jakich należałoby oczekiwać, gdyby takie powiązania nie występowały.

Następnie, w połowie bieżącego roku, generalny inspektor kontroli skarbowej, wiceminister finansów Wiesław Jasiński, w trakcie obrad sejmowych potwierdził, iż poza ściganiem przestępstw związanych z VAT, kontrola skarbowa będzie skupiać się na zwalczaniu nadużyć w obszarze cen transferowych. Wiceminister finansów wskazał, iż w I półroczu tego roku wszczęto już 170 kontroli (co stanowi istotny wzrost w porównaniu do poprzednich lata), a czynności analityczne prowadzone są w stosunku do 230 podmiotów (wobec większości  z nich planowane jest wszczęcie kontroli jeszcze w tym roku).

W celu poprawy skuteczności kontroli podatkowych w obszarze cen transferowych przeprowadzone zostaną zmiany strukturalne i przeznaczone dodatkowe zasoby na ten kierunek działań. Bowiem jak wskazał generalny inspektor kontroli skarbowej, nowy rząd dostrzega konieczność radykalnych zmian w zakresie liczebności i kompetencji urzędników zajmującymi się cenami transferowymi, będących skutkiem zaniedbań poprzednich rządów. Jak stwierdził, kontrole cen transferowych „są zdecydowanie dłuższe niż kontrole w zakresie VAT, wymagają od tych osób przygotowania, a na dodatek są determinowane w kwestii mentalnej. Wielu inspektorów kontroli skarbowej do tej pory nie prowadziło tego typu kontroli, mieliśmy wręcz do czynienia z pewnym unikaniem kontroli”. Dlatego też priorytetem nowego rządu jest szybkie poszerzenie kadry ekspertów, inspektorów, komisarzy skarbowych, którzy będą gotowi zrealizować tego typu kontrole w sposób skuteczny.  Jedocześnie wiceminister finansów poinformował, iż pierwsze kroki zostały już poczynione w tym kierunku: „do tej pory, desygnowano ludzi na nowe etaty w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Warszawie w ramach tych potrzeb – ponad 20 etatów (co stanowi 1/5 stanu utrzymującego się przez wiele ostatnich lat w całej Polsce). Poza tym rozszerzamy też stan etatowy w tym zakresie w innych urzędach kontroli skarbowej w Polsce.” 

W środę (03.08.2016 r.) wiceminister Jasiński przedstawił wyniki zakończonych w I półroczu br. kontroli skarbowych, w tym kontroli w zakresie cen transferowych. „Kontrole w zakresie cen transferowych w podatkach dochodowych skutkowały określeniem zobowiązania podatkowego na łączną kwotę ponad 60 mln zł i zmniejszeniem deklarowanej straty o kwotę ponad 440 mln zł.” Owe wyniki (choć jeszcze nie oszałamiające), zdają się potwierdzać coraz większą skuteczność organów podatkowych kontrolujących ceny transferowe.

Mając na uwadze krótki okres sprawowania władzy przez rząd Beaty Szydło i podjęte w tym okresie inicjatywy mające na celu walkę z nadużyciami w zakresie cen transferowych, wydaje się bliski koniec okresu swobodnego (nierynkowego) kształtowania cen pomiędzy podmiotami powiązanymi bez ponoszenia konsekwencji. Tym samym ceny transferowe stają się istotnym (a staną jeszcze bardziej, w mojej ocenie) obszarem ryzyk podatkowych, w szczególności w dużych grupach kapitałowych.

 Ewelina Wilczyńska

 

Zapraszamy do oglądania i subskrypcji nowej serii wideokomentarzy!

karollo_play-na-bloga_3

Zobacz także

1 komentarz

Skomentuj