Przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową – wkrótce 5 rocznica a wątpliwości wciąż liczne

Law Legal Question Mark Symbol Concept

Od momentu wprowadzenia przepisów umożliwiających zmianę formy prawnej działalności gospodarczej osób fizycznych w jednoosobowe spółki kapitałowe, czyli 1 lipca 2011 r., minęło już prawie 5 lat. W tym czasie doradzaliśmy bardzo szerokiemu gronu przedsiębiorcom zmieniających w ten sposób formę prawną swoich biznesów. Realizacji pierwszych procesów towarzyszyło szerokie spektrum wątpliwości a przez to i ryzyk natury prawnej, podatkowej oraz niezrozumienie ze strony kontrahentów i urzędów, co z kolei przekładało się na określone ryzyka biznesowe.

 

Z biegiem czasu kolejne przekształcenia polskich przedsiębiorców nie tylko zwiększyły wiedzę i zrozumienie dla takich procesów, ale również pozwoliły na ugruntowanie praktyki w odniesieniu do poszczególnych obszarów. Pomimo tego, mimo upływu już prawie 5 lat, realizacja procesu przekształcenia przedsiębiorcy w spółkę kapitałową niejednokrotnie wciąż budzi problemy czy wątpliwości zarówno po stronie samych przedsiębiorców, jak i ich organów podatkowych. Oto kilka kluczowych z nich:

Niepełny charakter sukcesji na gruncie prawa podatkowego

Polski ustawodawca idąc za licznymi głosami przedsiębiorców i profesjonalnych doradców wprowadził do Ordynacji podatkowej od 2013 r. zasadę sukcesji podatkowej na wzór innych procesów przekształceń formy prawnej. Niestety tylko połowicznie jest ona korzystna dla przedsiębiorców, ponieważ przewiduje jedynie sukcesję wyłącznie praw przekształcanego przedsiębiorcy związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, a w dodatku nie dotyczy to wszelkich praw. Wyjątkiem są bowiem te prawa podatkowe, które nie mogą być kontynuowane na podstawie przepisów regulujących opodatkowanie spółek kapitałowych, jak i w całości zobowiązania podatkowe.

Powyższe ma kluczowe znaczenie chociażby dla ustalenia, kto jest odpowiedzialny za zapłatę podatku dochodowego oraz podatku VAT, jakie dane powinny widnieć na fakturach, u kogo ująć przychody i koszty ich uzyskania, a także kto jest zobowiązany do korygowania przychodów i kosztów oraz podatku należnego/ naliczonego w okresie na przełomie przekształcenia w jednoosobową spółkę kapitałową.

Funkcjonowanie przedsiębiorstwa bezpośrednio po przekształceniu

Problemem praktycznym najcięższego kalibru jest szybkie pozyskanie dla Spółki z o.o. nowego identyfikatora podatkowego NIP, gdyż ten wykorzystywany przez przedsiębiorcę z nim pozostaje. Od grudnia 2014 r. przedsiębiorcy w Polsce mają to szczęście, iż obowiązują nowe przepisy obejmujące zasadę tzw. jednego okienka, która jedynie w teorii dotychczas upraszczała procedury rejestracyjne związane z zarejestrowaniem nowej spółki w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W nowej rzeczywistości prawnej, która sprawdza się w większości sądów rejestrowych, numery NIP i REGON są nadawane automatycznie, tuż po wpisaniu organizacji do KRS i prawie od razu są widoczne w wyciągu z rejestru.

Tym samym tuż po przekształceniu w spółkę możliwe jest, niemalże w pełni, rozpoczęcie funkcjonowania przedsiębiorstwa pod skrzydłami przekształconej spółki kapitałowej np. wystawiania faktur. Niezmiennie jednak należy pamiętać o kilku szczegółach, jak np. zarejestrowaniu spółki jako podatnika VAT oraz zmianie danych na kasach fiskalnych, co może wiązać się nawet z zakupem nowych kas.

Zaliczki w formie uproszczonej

Wielu przedsiębiorców prowadzących indywidualną działalność gospodarczą korzystają z uproszczonej formy płacenia zaliczek na podatek dochodowy. W związku z przekształceniem i brakiem przepisów szczególnych koniecznym do rozstrzygnięcia pozostaje, czy bezpośrednio po przekształceniu przedsiębiorca-osoba fizyczna powinien kontynuować do końca roku kalendarzowego zapłatę zaliczek na podatek PIT w formie uproszczonej, a także czy przekształcona spółka kapitałowa jest uprawniona do uproszczonej formy zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych.

Przekształcenie a przyszłość biznesu

Często przekształcenie w spółkę kapitałową jest jedynie środkiem do osiągnięcia ostatecznego celu, jak np. docelowa zmiana formy prawnej w spółkę komandytową, przygotowanie do sprzedaży firmy na rzecz zewnętrznego podmiotu, przekazanie firmy następnemu pokoleniu. Więcej w artykule „Sukcesja. Spółka komandytowa„.

W tym kontekście – w zależności od celu – należy pamiętać o tym, jak powinna brzmieć umowa spółki kapitałowej, w jakiej wysokości ustalić kapitał zakładowy spółki kapitałowej, aby nie miało to niekorzystnych konsekwencji podatkowych w przyszłości, jak ustalić skład zarządu, czy przed przekształceniem lepiej wyłączyć z majątku przedsiębiorstwa niektóre ze składników majątku i włączyć je do majątku prywatnego.

 

Powyższe wyliczenie pokazuje bezsprzecznie, iż w ślad za kierunkową decyzją o zmianie formy prawnej przedsiębiorstwa, powinna iść dogłębna analiza przedwdrożeniowa drogi dojścia do niej, w tym identyfikacja ryzyk podatkowych czy prawnych, które mogą zaistnieć podczas realizacji. U każdego przedsiębiorcy ten katalog będzie nieco inny, dlatego też korzystanie z wszelakiego rodzaju źródeł wsparcia pozostaje zasadne.

Natalia Kamińska-Kubiak

 

Quiz o polskim systemie podatkowym. >>> ROZWIĄŻ<<< i odbierz nagrody

Zobacz także

Skomentuj