Różne spojrzenia na wartość biznesu – czyli jak wycenić firmę?

Fotolia_91067270_S

Na stole pojawia się oferta zakupu firmy, którą prezes-właściciel budował od lat. W ślad za nią, w głowie, pojawia się pytanie na ile zaproponowana w ofercie kwota faktycznie odzwierciedla rynkową wartość firmy. Jak to ocenić?

 

Powyższa sytuacja jest czymś bardzo częstym. Ma ona zresztą miejsce nie tylko w momencie rozważania sprzedaży biznesu. Wielu z właścicieli czy menedżerów na bieżąco zastanawia się ile wart jest biznes, który tworzą. Na ile, w miarę upływu lat, udaje się tę wartość zwiększać.

Wyobrażenie o wartości spółki w naturalny sposób opiera się na ilości pracy i wysiłku jaki został włożony w doprowadzenie firmy do stanu w jakim jest dziś. Kształtują ją osiągnięcia i sukcesy, ale też porażki, które spowalniały tempo rozwoju i obniżały zyski. W konsekwencji, pierwsza wycena, która pojawia się w głowie przedsiębiorcy, bazuje bardziej na emocjach niż konkretnych danych.

W praktyce biznesowej, oceniając wartość danej firmy bazuje się na konkretnych wartościach. Najczęściej stosowane są 3 podejścia:

1         Wycena oparta na zdolności przedsiębiorstwa do generowania gotówki (Metody Dochodowe);

2         Wycena oparta na porównaniu wyników finansowych z podobnymi przedsiębiorstwami (Metody Rynkowe);

3         Wycena oparta na majątku jakim dysponuje przedsiębiorstwo (Metody Majątkowe).

Jak wynika z moich obserwacji, wycena majątkowa jest wciąż najbardziej intuicyjnym sposobem szacowania wartości. Bazuje ono na założeniu, że przedsiębiorstwo warte jest tyle ile majątek, którym ono dysponuje. Słabość tego podejścia polega na tym, że abstrahuje ono od tego, na ile dane przedsiębiorstwo potrafi skutecznie wykorzystać posiadany majątek (czy szerzej kapitał) do rentownego wytworzenia, a dalej sprzedania produktów czy usług na rynku. W związku z powyższym, znacznie częściej wartość przedsiębiorstwa ocenia się patrząc przez pryzmat gotówki jaką będzie ono w stanie generować w przyszłości, lub porównując wyniki do podobnych przedsiębiorstw.

Gotówka przede wszystkim

W podejściu dochodowym, wartość przedsiębiorstwa równa jest sumie gotówki jaką wygeneruje ono w przyszłości, uwzględniając w kalkulacji wartość pieniądza w czasie. W tym przypadku bazuje się na założeniu, że przedsiębiorca, zbywając swoją firmę, zrzeka się na rzecz nabywcy, gotówki, którą byłby w stanie wypracować i wypłacać sobie w formie dywidendy prowadząc dane przedsiębiorstwo w kolejnych latach.

Takie podejście stosuje się w szczególności:

  • w procesie fuzji przedsiębiorstw – ustalając wartość wkładu jaki wnosi każdy z uczestników procesu połączenia,
  • w transakcjach kupna lub sprzedaży przedsiębiorstwa – kiedy przejmujący lub przejmowany chce określić wartość w pełni odzwierciedlającą potencjał firmy,
  • restrukturyzacji grup kapitałowych.

Największym wyzwaniem w podejściu dochodowym jest fakt, że wycena odbywa się w oparciu o prognozowane wyniki finansowe spółki, które z natury rzeczy obarczone są ryzykiem niepewności. Stąd też precyzyjność wyceny zależy w dużym stopniu od skrupulatności w przygotowaniu prognoz finansowych.

Ceny transakcyjne opierają się głównie na porównaniach

Przeprowadzenie transakcji sprzedaży związane jest najczęściej z przekazaniem kontroli nad przedsiębiorstwem w nowe ręce. W efekcie ryzyko związane z nieosiągnięciem planowanych wyników również przekazywane jest nabywcy. W konsekwencji powyższego, w trakcie negocjacji, nabywca w sposób naturalny dąży do tego, aby zapłacić mniej niż wynika to bezpośrednio z wyceny dochodowej. Jedynie w sytuacji, w której będzie on widział możliwość znacznego podniesienia rentowności przejmowanego przedsiębiorstwa lub osiągnięcia efektów synergii z innym przedsiębiorstwem znajdującym się w jego portfelu, będzie gotów zapłacić cenę porównywalną do tej, wynikającej z wyceny przeprowadzonej metodą dochodową. W pozostałych przypadkach punktem odniesienia będzie dla niego relacja wyników finansowych spółek porównywalnych do ich rynkowej wartości. Wyceniając naszą spółkę, będzie on stosował wskaźniki zbliżone do tych wynikających ze wspomnianej relacji.

Nie ma jednej uniwersalnej metody wyceny, a sam proces wyceny wymaga bardzo dobrego zrozumienia specyfiki danego przedsiębiorstwa, jago sytuacji finansowej (obecnej i prognozowanej), rynku na jakim ono działa, ale przede wszystkim celu dla jakiego jest przeprowadzana.

 

Z naszych obserwacji i rozmów z przedsiębiorcami wynika, że większość z nich zastanawia się nad wartością tworzonych biznesów. Mając powyższe na uwadze, uruchomiliśmy właśnie cykl artykułów poświęconych tematyce wyceny wartości firm. Celem cyklu jest wyjaśnienie w jaki sposób można szacować wartość firmy oraz omówienie czynników na nią wpływających. Mamy nadzieję, że wiedza ta będzie użyteczna w podejmowaniu kolejnych decyzji inwestycyjnych, a także podczas negocjacji z potencjalnymi inwestorami czy nabywcami firmy. Artykuły publikowane będą w miesięcznych odstępach na stronie Fundacji Firm Rodzinnych. Zachęcam do lektury.

 

Anatol Skitek

Jeśli jesteście Państwo zainteresowani otrzymywaniem najświeższych informacji dotyczących prawa podatkowego i zmian wpływających na Państwa biznes, zapraszamy do dołączenia do grona odbiorców newslettera przygotowanego przez specjalistów Grant Thornton. Zapisać się można na stronie http://grantthornton.pl/newsletter-grant-thornton/

Zobacz także

4 komentarze

  • ~Apa 16 lutego 2016   Odpowiedz →

    Rozumiem, że rzeczoznawca majątkowy może podjąć się takiej wyceny?

  • ~konsulting biznesowy 25 maja 2016   Odpowiedz →

    Bardzo ciekawy artykuł. Duzo praktycznej i profesjonalnej wiedzy 🙂

  • ~Kami 5 lutego 2017   Odpowiedz →

    Temat nie jest prosty. Doceniam podejście. Myślę też, że warto, zwłaszcza, jeśli chce się trochę na tych wycenach zaoszczędzić, skorzystać z opcji dostępnych online. Aktualnie do dyspozycji jest mnóstwo narzędzi, kalkulatorów, które samodzielnie mogą dokonać wyceny przedsiębiorstwa. To niezła alternatywna, zwłaszcza dla osób nieposiadających dużego doświadczenia w wycenach.

  • Martyna 17 października 2018   Odpowiedz →

    Rzetelnie przeprowadzona wycena przedsiębiorstwa to bardzo trudny, złożony, wieloetapowy proces. Trzeba wziąć pod uwagę naprawdę mnóstwo czynników. Dlatego też, gdy sprzedawałam swój pierwszy biznes, zdecydowałam się na wsparcie w tej kwestii 🙂 Z pomocą przyszła mi firma doradztwa biznesowego (dla ciekawskich – Sprawdź ofertę BlueOak.pl), która kompleksowo zajęła się tym problemem. I nie żałuję! 🙂

Skomentuj