Zwalczanie unikania opodatkowania i transferu dochodów (BEPS)

arrows around planet earth and world currency

W ostatnim czasie Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wiele miejsca poświęca polityce fiskalnej. Jednym z ważniejszych projektów, które prowadzone są aktualnie przez OECD jest BEPS (Base Erosion and Profit Shifting Action Plan) – który określany jest mianem rewolucji w podejściu do opodatkowania organizacji wielonarodowych. Na czym polega i z czego wynika całe zamieszanie wokół BEPS, postaram się pokrótce przedstawić.

 

BEPS to w wolnym tłumaczeniu plan zwalczania erozji podstawy opodatkowania oraz transferu zysków. Jest to inicjatywa OECD, która powstała na wniosek grupy Ministrów Finansów G20 i przyjęta na szczycie, który się odbył w 2013 roku w Moskwie. Plan powstał celem przeciwdziałania nieuczciwym praktykom podatkowym polegającym na nieuzasadnionym transferze zysków z poszczególnych państw za pomocą legalnych struktur transakcyjnych i organizacyjnych. Po trzech latach pracy nad projektem, OECD opublikowała pakiet 15 raportów w wersjach ostatecznych.

Kluczowe obszary zainteresowania OECD w ramach projektu BEPS

Plan BEPS obejmuje 15 działań, mających wyposażyć władze lokalne w odpowiednie narzędzia do zapobiegania nieuczciwym praktykom stosowanym przez niektórych podatników m.in. poprzez:

  • sprawniejszą komunikację między organami podatkowymi poszczególnych państw,
  • dodatkowe wymogi dotyczące raportowania i tworzenia dokumentacji podatkowej (zarówno na poziomie lokalnym jak i globalnym),
  • ujednolicone podejście poszczególnych krajów dotyczące identyfikacji i wyceny wartości niematerialnych i prawnych,
  • ujednolicone podejście dotyczące wycen transakcji finansowych,
  • ograniczenie tzw. transakcji pozornych, w tym sprecyzowanie okoliczności, w których możliwa jest „rekwalifikacja” transakcji (na podstawie ekonomicznego sensu transakcji a nie stosunków formalno-prawnych);
  • wzmocnienie zasad dotyczących kontrolowanych spółek zagranicznych (CFC),
  • wypracowanie narzędzi mających zapobiegać nadużyciom umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Powyższe działania, zostały opublikowane zgodnie z planem – 5 października 2015 w formie 15 raportów Są one próbą ułatwienia identyfikacji transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, które prowadzą do przenoszenia dochodu z jednego kraju do drugiego oraz ustaleniu jednolitego stanowiska dotyczącego zasad wyceny rynkowości transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Przyczyny skupienia uwagi administracji podatkowych i mediów na temacie cen transferowych

Już od jakiegoś czasu państwa takie jak USA, Kanada, Anglia, Francja czy Włochy prowadzą spory ze światowymi gigantami takimi jak Apple, Google, Amazon, Fiat czy Starbucks i jak do tej pory w większości przypadków nie udało się im skutecznie uzyskać dodatkowych wpływów budżetowych stosując aktualne regulacje i wytyczne dotyczące cen transferowych (poza przykładem grupy Starbucks, która dobrowolnie zdecydowała o wpłacie podatku do brytyjskiego budżetu, w wyniku negatywnych reakcji ze strony opinii publicznej).

Zagadnienie to zainteresowało również Komisję Europejską, która  uważnie przyjrzała się decyzjom w zakresie cen transferowanych dotyczącym firm Starbucks i Fiat, w celu zweryfikowania czy doszło w tych przypadkach do zjawiska nieuzasadnionego przenoszenia zysku i unikania płacenia podatków i ostatecznie uznała że Luksemburg i Holandia przyznawały nielegalne korzyści podatkowe tym firmom.

Mając na uwadze powyższe jednomyślnie uznano, że w zakresie regulacji dotyczących transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi potrzebne są istotne zmiany. Co więcej muszą one być wdrażane w sposób jednolity i jednocześnie we wszystkich krajach, tak aby wprowadzenie tych przepisów przyniosło zamierzony efekt.

Wpływ wytycznych europejskich na polskie regulacje

Wpływ zainteresowania cenami transferowymi jest widoczny również na poziomie lokalnym – wystarczy spojrzeć na tempo ostatnich zmian wprowadzanych w regulacjach dotyczących cen transferowych, doniesienia Ministerstwa Finansów o budowaniu dedykowanych struktur mających zajmować się tym obszarem, a także bieżące zaangażowanie przedstawicieli Ministerstwa Finanse w prace prowadzone przez OECD.

Zainteresowanie administracji podatkowych (w tym również polskiego fiskusa) nie powinno dziwić, gdyż w dobie rosnących potrzeb budżetowych organy podatkowe z coraz większym zaangażowaniem szukają obszarów, atrakcyjnych fiskalnie – a ceny transferowe niewątpliwie są takim obszarem. Należy w szczególności zwrócić uwagę, że kwestia zwiększania restrykcji podatkowych w zakresie przerzucania dochodu jest jednym z nielicznych przypadków działań pro fiskalnych, które nie dość, że nie napotykają na opór społeczny w kwestiach ich wdrożenia, ile nawet są przez opinię publiczną postulowane – co pokazuje przykład Starbucksa.

Warto zwrócić uwagę, że na tle sporu światowych korporacji z organami podatkowymi, powstają dodatkowe wymogi, procedury i regulacje, które nie pozostaną bez wpływu na działalność zdecydowanie mniejszych podatników niż np. Apple. Polski fiskus jednakowo traktuje mikroprzedsiębiorstwa jak i olbrzymie korporacje – limity ustawowe w stosunku zarówno do identyfikacji powiązań jak i wymogów dokumentacyjnych są bardzo restrykcyjne w odniesieniu do norm europejskich i jednakowo stosowane w stosunku do małych jak i dużych przedsiębiorstw.

Dlatego też podatnicy jak i doradcy wyczekują w jakim kształcie wytyczne OECD, które w teorii mają zapobiec przerzucaniu dochodów  zostaną zaimplementowane przez lokalną administrację podatkową.

Należy zauważyć, że część z opublikowanych raportów znalazło już swoje odzwierciedlenie w polskich przepisach podatkowych, które mają wejść w życie w 2016 i 2017 roku, dotyczy to m.in. konieczności raportowania kluczowych informacji między krajami czy zwiększenie ilości informacji w dokumentacjach podatkowych (jest to efekt rekomendacji opisanych w raporcie nr 13 BEPS pt. Guidance on Transfer Pricing Documentation and Country-by-Country Reporting)

Mając na uwadze duży wpływ rekomendacji OECD również na polskie prawo podatkowe, zalecamy zapoznanie się opublikowanymi raportami w celu zapoznania się z kierunkiem przyszłych zmian w prawie podatkowym głównie w aspekcie międzynarodowym. Oryginalne wersje raportów są publicznie dostępne na stronie http://www.oecd.org/tax/beps-2015-final-reports.htm.

Dodatkowo, zapraszamy od 22 grudnia na cykl 13 publikacji, w których zostaną omówione główne propozycje OECD zawarte w poszczególnych raportach. Jeśli są państwo zainteresowani, zapraszamy do zapisania się na nasz newsletter –  http://grantthornton.pl/newsletter-cen-transferowych-grant-thornton/

 

Ewa Rybak

Ewa-RYbak.png

Zobacz także

3 komentarze

  • ~Pani Strzelec 17 czerwca 2014   Odpowiedz →
    Avatar

    Skoro Apple’owi, Sławomirowi Nowakowi i tym podobnym nie kalkuluje się płacenie podatków, to co mają powiedzieć mali przedsiębiorcy z dużym zusem? Tych nie stać na prawników, i ci płacą – utrzymują państwo i urzędasów, podczas gdy najbogatsi omijają co i jak mogą.

  • ~Hmmm... 21 czerwca 2014   Odpowiedz →
    Avatar

    A nie prosciej… zlikwidowac podatek dochodowy ? (I wredna pochodna czyli OdSpadkowDarowizn). Skupic sie na VAT bo daje znacznie wieksze dochody do budzetu, jest prostszy. I jest przyzwoity, a dochodowy (itp) to czysty bandytyzm. Najpierw wprowadzaja bandycki podatek a jak sie normalni ludzie przed nim NORMALNIE bronia to doskonala pulapki (z naszych podatkow) zamiast sie opamietac.

  • ~jatego2 21 czerwca 2014   Odpowiedz →
    Avatar

    Proponuję wdrożyć w życie podatek obrotowy 1 procent od każdej transakcji, żeby nie ukryto dochodów-zysków zgłaszanych do opodatkowania.

Skomentuj