Optymalizacje podatkowe – sprzedaż akcji – FIZ

Kolejna metoda na odłożenie w czasie podatku od sprzedaży akcji lub udziałów.

Po co zakładać spółkę na Cyprze, jeżeli te same efekty można uzyskać w Polsce?

 

Na początku roku 2007 pojawiły się w mediach informacje, że członkowie rodziny Dudów (akcjonariuszy znanego mięsnego koncernu) założyli zamknięty fundusz inwestycyjny, do którego zaplanowali wnieść wszystkie posiadane przez siebie akcje Polskiego Koncernu Mięsnego. Po rodzinie Dudów wielu kolejnych posiadaczy wartościowych pakietów akcji, czy udziałów w spółkach, założyło zamknięte fundusze inwestycyjne, które wyposażyło w będące w ich posiadaniu udziały lub akcje. Oczywiście nie wiemy, dlaczego rodzina Dudów podjęła takie decyzje, ale te działania znów kierują nas ku jednej z metod optymalizacji podatkowej.

 

Zamknięte fundusze inwestycyjne (FIZ) tworzone są na podstawie przepisów o funduszach inwestycyjnych (ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych), podobnie jak znane nam wszystkim otwarte fundusze inwestycyjne (OFE). FIZ różnią się jednak od OFE między innymi tym, że mogą kierować swoją ofertę certyfikatów do określonego, zamkniętego kręgu osób (emisje niepubliczne). Tym samym zamknięty fundusz inwestycyjny może wyemitować certyfikaty (jednostki udziałowe) na przykład tylko dla jednej osoby fizycznej lub prawnej. Z punktu widzenia optymalizacji, którą omawiamy, należy również zwrócić uwagę, że FIZ może inwestować (nabywać lub obejmować udziały, akcje) w tak zwane spółki prywatne, to znaczy, spółki z o.o. czy spółki akcyjne, które nie są notowane na giełdzie. FIZ w zamian za certyfikaty może przyjąć wpłaty od uczestników funduszu nie tylko w postaci pieniędzy, ale również w postaci akcji, czy udziałów. To niezwykle ważne, ponieważ właśnie akcje lub udziały chcemy wnosić w celu odłożenia w czasie opodatkowania ich sprzedaży.

 

Dlaczego zatem FIZ?

 

Ponieważ FIZ nie płaci podatku dochodowego. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 pkt zwolnione z podatku dochodowego są między innymi fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (zwolnienie podmiotowe). Zatem, jakikolwiek dochód uzyskany przez fundusz inwestycyjny nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Tym samym również dochód ze sprzedaży akcji czy udziałów nie będzie opodatkowany.

Uzyskane ze sprzedaży dochody mogą być albo reinwestowane, albo też wypłacone posiadaczom certyfikatów inwestycyjnych.

W przypadku reinwestowania, kolejne działania podejmowane przez FIZ także nie będą opodatkowane. Potencjalne opodatkowanie pojawi się dopiero w momencie, gdy pieniądze z funduszu będą wypłacane. Oczywiście można również zastosować rozwiązania optymalizujące obciążenia podatkowe dla wypłaty środków z funduszu, ale nie jest to przedmiotem tego wpisu.

 

Czy to aż takie proste?

 

Pozostaje jeszcze tylko „drobny” problem podatkowy.

Czy dokonanie wpłaty na certyfikaty w postaci udziałów lub akcji nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym?

I tu napotykamy na prawdziwą zagadkę i zmienność interpretacji. Otóż, na początku funkcjonowania FIZ organy podatkowe powszechnie potwierdzały, że dokonanie wpłaty na certyfikaty w postaci udziałów lub akcji nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych lub prawnych, jako czynność, która nie jest wymieniona w ustawach podatkowych jako rodząca obowiązek podatkowy (w tym a contrario w stosunku do przepisów o wniesieniu udziałów czy akcji do spółek kapitałowych, które podlega opodatkowaniu). Jednak, kiedy rozwiązania z zastosowaniem funduszy stawały się coraz bardziej popularne, pojawiła się interpretacja, zgodnie z którą przekazanie w zamian za certyfikaty należy traktować jak odpłatne zbycie  udziałów (akcji), a tym samym podlega ono opodatkowaniu. Zahamowało to całkowicie rozwój tej metody optymalizacji.

Jednak warto zauważyć, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 31 marca 2009 r. (III SA/Wa 3471/08) zakwestionował jedną z interpretacji Ministra Finansów wskazującą na konieczność opodatkowania przekazania akcji lub udziałów do FIZ. Zapowiada to renesans FIZ jako narzędzia optymalizacji podatkowej sprzedaży akcji i udziałów, choć nie tylko. FIZ mogą również stanowić doskonałą metodę odroczenia w czasie opodatkowania dochodów uzyskiwanych z działalności produkcyjnej, handlowej czy usługowej, o czym napiszemy w przyszłości.

 

Dariusz Bednarski

Zobacz także

5 komentarzy

  • ~Jakub Krupnik WLConsulting 22 czerwca 2009   Odpowiedz →
    Avatar

    Z tym, że własny FIZ to albo własne TFI (wiąże się to z zatrudnieniem 2 doradców i całą resztą kosztów) albo, co tańsze, podpięcie się pod TFI które się w tym specjalizuje (jest takie jedno). Roczna cena utrzymania własnego FIZ ma 6 cyfr i kalkuluje się przy ok. 3-4 mln rocznego zysku (którego się nie opodatkowywuje), przy średnim poziomie aktywów.

    • ~Jakub Krupnik WLConsulting 22 czerwca 2009   Odpowiedz →
      Avatar

      ala – jeszcze jedno ograniczenie, o którym Pan nie wspomniał – wymóg dywersyfikacji inwestycji. Kłopotliwe dla właścicieli jednej, dużej firmy – trzeba tworzyć grupę spółek, aby nie przekraczać 20% zaangażowania aktywów funduszu

      • ~Dariusz Bednarski 24 czerwca 2009   Odpowiedz →
        Avatar

        Oczywiście ma Pan całkowitą rację. Rzeczywiście konieczne jest doprowadzenie do odpowiedniej dywersyfikacji inwestycji funduszu, tyle, że w określonych przypadkach jest na to nawet 36 miesięcy. Nie zmienia to oczywiście oceny, że FIZ można wykorzystać wyłącznie jeżeli taka dywersyfikacja jest celem biznesowym danej osoby. Pierwsze pytanie, jakie zadajemy, kiedy właściciel akcji czy udziałów zwraca się z pytaniem, jak optymalnie wyjść z inwestycji, jest pytanie o przeznaczenie środków, które zostaną uzyskane ze zbycia. Od tego zależy rodzaj rozwiązań jakie mogą być zaproponowane. Jeżeli chodzi natomiast o koszty TFI, to nie wiem o jakim TFI Pan myślał, natomiast my również współpracujemy z pewnymi TFI, gdzie koszty założenia i utrzymania funduszu są w mojej ocenie bardzo rozsądne. Ale rzeczywiście nie są to rozwiązania dla małego biznesu.Pozdrawiam

        • ~Jakub Krupnik 24 czerwca 2009   Odpowiedz →
          Avatar

          Z pewnością, jeśli podsyłacie klientów do jednego TFI to warunki są lepsze. :)Miałem na myśli TFI zarządzające SECUS I FIZ SN.

          • ~fistaszek 30 czerwca 2009  
            Avatar

            Panie Jakubie,Nie tylko Copernicus TFI oferuje FIZy, jest więcej TFI które oferują fundusze inwestycyjne zamknięte specjalnie tworzone dla przedsiębiorstw.

Skomentuj